Harput TV Ana Sayfası

DÜNÜ VE BU GÜNÜ İLE ELAZIĞ

Nevzat Ülger

DÜNÜ VE BU GÜNÜ İLE ELAZIĞ

Elazığ, ekonomik gelişmeye uygun yapısı olan eski bir yerleşim yeridir. Bu eski kavramının içini doldururken; 1834 tarihinden önce ve 1834 tarihinden sonra diye de bir ayırım yapmayı unutmamak gerekir. Harput’un da aralarında bulunduğu Divriği-Siverek- Dersim-Diyarbekir hinterlandında soygun ve eşkıyalık olayları çoğalınca, yasadışı olayları önlemek ve huzuru sağlamak üzere bölgeye olağanüstü yetkilerle gönderilen Reşit Mehmet Paşa Vali olarak gönderilmiştir. Yukarıda sayılan yerlerden dilediği yerde ikametine izin verilince, Maden-i Hümayun Emanetini de göz önüne alan paşa, merkez olarak Harput’a bağlı Uluova’da bulunan mezra’yı tercih etmiştir. Iğıki (Yığınki)’ye bağlı Agavat Mahallesi’nde (bu günkü Sarayatik Mahallesi’nde) bir binaya yerleşip vilayet kalemini de Harput’tan buraya taşımıştır. Kendisinden sonra Vali olan Hafız Mehmet Paşa da burayı uygun bulunca Mezra-mezre gelişmeye başlamış ve 1863 yılından sonra da birkaç defa isim değiştirerek; 1967 yılında Mamuratül Aziz olmuş, daha sonra yapılan birkaç değişiklikle Elaziz, Elazık olmuş, sonra da Elazığ ismini almıştır.

Tabi bu arada Hititlere, Urartulara, Romalılara, Bizanslılara, Sasanilere, Azeri Türklerine, Araplara, Artuklulara, Selçuklulara, Dulkadiroğullarına, Akkoyunlulara ve nihayet 1516 yılından itibaren de Osmanlılara mekanlık etmiş olan Harput, 1834 yılından başlamak üzere zamanla önemini kaybetmiş, nostaljik bir tarihi mekan olarak kalmıştır. Şimdi Harput’u nasıl eski ihtişamlı günlerine yaklaştırabiliriz diye çalışmalar yapılıyor. Başarmak için bu güne kadar sadra şifa olmamış eski kısır döngüye düşmemek gerektiğini belirtmek biraz zait olur kanaatimce.

Elazığ bundan yüzyıl öncede ciddi ekonomik faaliyetleri olan bir şehir. 19. Yüzyılda ve 20. Yüzyılın ilk çeyreğinde ciddi manada debbağcılık, ipek dokumacılığı, kuyumculuk, basmacılık gibi faaliyetlerin yapıldığı bilinmektedir. Zaten takip eden dönemde de hemen kurulan “İplik Fabrikası” aynı faaliyetlerin bir devamıdır. “Beş Kardeşler” binalarında 1911 yılında 400 kişinin çalıştığı ipekçilik hakkında konuşan canlı şahitler yakın zamana kadar yaşamaktaydılar.

Birinci Dünya harbi, arkasından ülke olarak giriştiğimiz Kurtuluş Savaşı ve tehcir olayları peş peşe gelince, birkaç metropol şehir hariç, ülke ciddi bir sıkıntılı dönem yaşamıştır. 1950 sonrasında ciddi bir kalkınma hamlesine girişen Elazığ’da önemli devlet yatırımları yapılmıştır. Şeker Fabrikası, Çimento Fabrikası, Et Kombinası, Azot Fabrikası bunlardan birkaçıdır. 1968 yılından itibaren de 2. Sanayileşme hamlesine girişerek, Keban Barajı istimlak bedellerinin yatırıma ve istihdama dönüştürülmesi amacıyla özel sektör tarafından çok sayıda fabrika ve işletme açılmıştır. Demir Döküm Fabrikası, Plastik Fabrikası, Hazır beton Tesisi bunlardan bazılarıdır. Bu yapılan fabrika ve işletmeler, ilin nüfusunu nitelikli hale getirmiş ve 1983 yılından sonra girişilen “Orta Sınıf Yatırımcıları”na dayalı KOBİ yatırım ve işletmeciliğinde ciddi manada müteşebbis ve profesyonel yönetici yetiştirmiştir.

Daha sonra iç ve dış yıkıcı mihrakların ortaklaşa olarak 1984 yılından itibaren meydana getirdikleri terörist eylemler, Doğu Anadolu Bölgesindeki bütün iller gibi Elazığ ilini de vurmuş, ekonomik açıdan istenilen düzeye gelmesini önlemiştir. Kronik hale gelmiş işsizlik sorunu, gelir dağılımındaki dengesizlik ve bölgedeki diğer şehirlerden göç alması ilin ekonomik dengesini olumsuz yönde etkilemiştir.

Nitelikli bir eleman için bile istihdam imkanlarının ne denli güç olduğu düşünülecek olursa, bu durum ilimizi bazı noktalarda olumsuz etkilemiştir. Göç edenlerin, kentte geçerli meslekler için gerekli niteliklere sahip olmamaları, gelir dağılımının düşmesinin ve ekonomik belirsizliğin en önemli nedenlerinden biridir. Gelir durumundaki belirsizlik, göç edenlerin kendi aralarında geliştirdikleri sosyal ilişkilerin, sıkı dokunmuş ilişki ağı niteliğinde olması nedeniyle, kapalı mahalle özelliği kazanmalarına yol açmakta ve daha geniş toplum kesimleriyle bütünleşmelerine engel olmaktadır. Bu durum, sonuçta kentlileşme sürecini geciktiren etkenlerden biri olarak belirmektedir. Bu durumun Elazığ için olumlu bir harekete dönüştürme imkanları elbette var. Konunun çözümü için Valilik, Belediye Başkanlığı ve diğer yerel resmi ve sivil kuruluşların yapması gereken işler vardır. Zaten her geçen gün, Elazığ, tekrar yatırım yapabilir pozisyonuna dönmeye başladığı da müşahede edilmektedir.

Hem Osmanlı döneminde hem Cumhuriyet döneminde Elazığ bir kültür ve eğitim merkezi olduğu için beşeri sermayesi hızla artmıştır. Halen Elazığ’da ülke ölçeğinde bir hayli nitelikli insan mevcuttur.

Hazar Gölü dünyada eşine az rastlanır bir turizm potansiyeline sahiptir. Hazar Kayak Merkezi, Golan Kaplıcaları, Keban baraj Gölü, 360 derece şehri seyredebileceğiniz tek nokta olan Anguzu Baba tepesi, görülmeye ve gezi yapmaya değer nitelikteki Ölbe Vadisi yatırım beklerken, tarihi ve coğrafik ihtişamı ile Harput’un, yerel yöneticilerin başarmaları halinde ulusal ve uluslar arası turizme davetiye çıkaracağını rahatlıkla söyleyebiliriz.

Yer altı kaynakları zengin, iklim ve ulaşım imkanları uygun. Eğitim ve öğretimde kurumsallaşmış, iş gücü potansiyeli yüksek olan bu il, her türlü yatırıma uygundur. Sırf altıncı bölgede olmadığı için oldukça büyük yatırımdan vazgeçen müteşebbisler olduğunu bizzat biliyoruz.

“Elazığ ilindeki üretim potansiyeli dikkate alındığında, Tarım ve Hayvancılık, İmalat ve Madencilik sektörleri başta olmak üzere ekonomi ile ilgili doğrudan ve dolaylı tüm sektörleri üretime, büyümeye ve gelişmeye teşvik etmek gerekmektedir. Sektörlerdeki üretim artışı İl’deki işsizlik gibi sosyal sorunların çözümlenmesinde oldukça etkili olacaktır. İl’in ekonomik yapısı incelendiğinde sanayileşme çalışmaları zamanla toplum bilincine daha iyi yerleşecek; İldeki müteşebbisler ve müteşebbis ruhlu yatırımcılar iyi projeler üreterek bölge ve ülke ekonomisine olumlu etkide bulunacaklardır.”

Dört tarafı su ile çevrili olan Elazığ’ın sulama problemi çekmesi genel olarak ilgili birim yöneticileriyle alakalı bir problem olup, yetenekli ve istekli yeni yöneticilerle bu problem rahat aşılabilir. Su sorununun çözülmesi, birçok sorunun da çözümünü beraberinde getirir.

Genelde Elazığ’ın, özelde Harput’un tüketim konusu olmaktan çıkarılması için amaçlar kadar araçların ve aktörlerin gerçekçi olarak belirlenmesi gerekir. Yıllardır bu konuyu keyifçilik haline getirip yalnızca beylik laflarla sadece kendilerine perestiş sağlamakla uğraşan aktörlerle çözüm biraz zor görünüyor. Bu anlamda Elazığ Belediyesi “Kültür Belediyeciliği” vasfını en kısa zamanda icraatlarıyla göstermelidir. Eğer yerel yönetimler kendilerinden beklenen performansı sergileyemezlerse, tüketim kültürü artarak devam eder, dahası kültür bir “meta” haline gelir.

Elazığ’da yaşayan 568.000 insanın 471.000’i Elazığ doğumludur. Diğer bir ifade ile bu şehirde yaşayan her yüz kişinin 83 kişisi anadan doğma Elazığlıdır. Ama daha kucaklayıcı bir ifade bana daha gerçekçi geliyor doğrusu; “Elazığ’da yaşayan herkes Elazığlıdır.”

DİĞER YAZILARI Tüm Yazıları

Köşe Yazarları

Elazığ'da Hava

Foto Galeri

  • Hizmette 2. Yıl
  • Yeni Bosna Hersek Bulvarı

Video Galeri

  • TUZLASPOR-ELAZIĞSPOR MAÇIN ÖZETİ
  • ELAZIĞSPOR-MANİSASPOR MAÇ ÖZETİ
  • Elazığspor Şanlıurfaspor Maçı Özeti

Reka Medya | Radio Kent | Biyodez Temizlik

www.harputtv.com.tr © 2015 - Tüm Hakları Saklıdır. Harput TV - Elazığ'ın Yeni Ekranı

Tasarım-Yazılım: Medya İnternet